Publiczne ustosunkowanie się do zagadnień erotyz­mu, wyrażające się w jego afirmacji lub negacji — co przejawia się w nakazach moralnych, prawnych, opinii publicznej, zwyczajach i obyczajach panujących w da­nym społeczeństwie — w dużej mierze zależało od norm religijnych. Moralność erotyczna jest ściśle sple­ciona z ogólną moralnością człowieka. Treść naczel­nych wartości moralnych uznawanych przez dane spo­łeczeństwo wpływa istotnie na wyznaczenie granic swo­body lub wstrzemięźliwości erotycznej. Normy ero­tycznego zachowania (a nawet odczuwania) są więc ściśle związane z naczelnymi hierarchicznie wartościa­mi przyjętymi przez społeczeństwo. Wynikają z nich i są im podporządkowane. Prawa moralne, zwyczaje, obyczaje oraz zakazy prawne stale się zmieniają. Po­dobnie zmieniają się wzorce życia erotycznego. Ogra­niczone w starożytności, stały się bardzo surowe w kul­turze chrześcijańskiej. W społeczeństwach uznających jako wartość nadrzędną wstrzemięźliwość seksualną, człowiek próbował opanowywać potrzeby erotyczne w różnoraki sposób, na przykład przez głodzenie się i osłabianie, biczowanie i walki wewnętrzne, odizolo-wywanie się na pustkowiach, aby uniknąć pokus itp. Praktyki te oceniane były pozytywnie — jako cnoty. Natomiast w społeczeństwach uznających inne war­tości nadrzędne, a traktujących życie erotyczne jako normalną dziedzinę życia, postępowanie powyższe, jako niezrozumiałe, naraziłoby człowieka na śmieszność i po­gardę. Politycznym, ekonomicznym i kulturowym prze­obrażeniom społeczeństwa towarzyszyły zawsze zmia­ny norm moralnych, a więc i norm moralności erotycz­nej. W każdym społeczeństwie istniały jednak jakieś zasady normujące dziedzinę życia erotycznego. Prze­strzeganie tych zasad (różnych, a nawet przeciwstaw­nych w różnych kulturach, lub w obrębie tej samej kultury na przestrzeni czasu) warunkuje między in­nymi prężność zachowania struktury i organizacji spo­łecznej i wyznacza jej rozwój. Natomiast wszelka anarchia, a więc i erotyczna jest czynnikiem hamują­cym. Nie znaczy to oczywiście, aby rozwój lub upa­dek społeczeństwa zależał tylko od panującej w nim swobody erotycznej (a pojawiały się takie oceny). Mo­ralność erotyczna jest bowiem tylko jednym z wielu czynników wpływających na rozwój społeczeństwa. Sprowadzanie więc całokształtu rozwoju społecznego tylko do zagadnień erotycznych stanowi zbytnie upro­szczenie, które nie jest zgodne z rzeczywistością. Wyżej wymienione czynniki odgrywające istotną ro­lę w rozwoju erotyzmu działają zwykle kompleksowo. Rozpatrywanie ich w oderwaniu od siebie, bez brania pod uwagę ich wzajemnych powiązań i współzależności, może być źródłem pomyłek w ocenach. Na przykład sama afirmacja erotyzmu w danej kulturze nie sta­nowi czynnika bezwzględnie wpływającego na rozwój erotyzmu, o ile nie towarzyszy jej zrównanie praw kobiety i mężczyzny. Druga sprawa jest nawet waż­niejsza, bowiem głównym czynnikiem determinującym rozwój erotyzmu jest partnerstwo. Erotyzm, wraz z ca­łym zaangażowaniem psychicznym i z towarzyszącymi mu wszelkimi przeobrażeniami psychicznymi, rozwija się w wyniku ustawicznych interakcji między równo­rzędnymi partnerami. Właśnie fakt doceniania partne­ra przeciwnej płci, jako człowieka o równej wartości, pobudza nas do działania w celu uzyskania wzajem­ności. I to jest istotny czynnik rozwoju erotyzmu na­wet wtedy, gdy oficjalne ustosunkowanie się do za­gadnień erotycznych jest negatywne, gdy panuje at­mosfera przemilczania, „tabu" i zakazów. Sam pozy­tywny stosunek do zagadnień erotycznych, bez prze­mian społecznych, jakkolwiek przejawia się w trakto­waniu tych zagadnień w sposób „naturalny", pobudza nie tyle rozwój erotyzmu, co seksualizmu. Spłyca on bowiem formy kontaktów erotycznych między męż­czyzną a kobietą tylko do płaszczyzny biologicznych odprężeń, lecz bez głębszych zaangażowań psychicznych. Jak widać z powyższego, istnieje cały szereg czynni­ków natury społecznej, które w sposób złożony deter­minują rozwój erotyzmu i narzucają takie lub inne po­stawy wobec niego, obwarowane zwyczajami, obycza­jami, nakazami moralnymi i prawnymi. Analizując powyższe czynniki nie wolno zapominać, żc historia erotyzmu dotyczy przede wszystkim róż­nych sposobów przygotowania się do zjednoczenia sek­sualnego, a tylko w nieznacznym stopniu odmian i wariantów tego zjednoczenia. Erotyzm obejmuje więc wszelkie formy zachowania się i odczuwania erotycz­nego, również te, które nie doprowadzają do wyłado­wań orgastycznych, a nawet nie prowadzą do zjedno­czeń seksualnych.